Voedingszorg bij psychiatrie en verslaving

21 mei 2026 | Utrecht

Als diëtist werk je aan de verbetering van de gezondheid en het welzijn van je cliënten, maar wat als er in hun leven factoren aanwezig zijn die het opvolgen van je adviezen extra moeilijk maken? Hoe pak je je behandeling aan als te maken hebt met cliënten die worstelen met complexe psychische aandoeningen en een verslaving? Deze scholingsdag biedt je de kans om dieper in te gaan op de invloed van psychiatrische aandoeningen en verslaving op gezondheid, voedingsgedrag en leefstijl. Hoe kun je als diëtist inspelen op de psychische factoren en zorgdragen voor een optimale voedingszorg aan deze groep cliënten?

Gedurende de dag zullen experts vanuit verschillende disciplines hun kennis en ervaring delen over onderwerpen als dubbele diagnose, de fysiologische effecten van verslavingen, en de impact van psychofarmaca op voedingsinname en metabolisme. We zullen bespreken hoe jij als diëtist praktisch kunt bijdragen aan de behandeling van cliënten met complexe zorgvragen.

In de sessie over leefstijlpsychiatrie gaan we dieper ingaan op de cruciale rol die voeding en leefstijl spelen bij het ondersteunen van geestelijke gezondheid. Hoe kun je met voeding niet alleen fysieke gezondheid verbeteren, maar ook bijdragen aan het herstel van psychische klachten en verslaving?

Tijdens deze scholing gaan de sprekers diep in op de relevante achtergronden, maar krijg je ook praktische handvatten en inspiratie om in jouw praktijk een verschil te maken voor cliënten met verslavingen en psychiatrische aandoeningen.

VOOR WIE
Voor alle diëtisten die in hun praktijk te maken (kunnen) krijgen met mensen met verslaving en/of psychiatrische aandoeningen en hun kennis over de knel- en aandachtspunten willen vergroten.

KOSTEN
Niet-leden: € 360
Leden netwerk DPN, NVD*, DCN of VBVD: € 270
Lid van DPN: korting uitsluitend met kortingscode, vraag deze aan via [email protected]
*meer informatie over het lidmaatschap van de NVD

ACCREDITATIE
Studiebelasting: 8 studie-uren (zelfstudie 3 uur) en cursusdag (5 uur). De studiebelasting is een indicatie). Accreditatie zal worden aangevraagd bij Accreditatie Deskundigheidsbevorderende Activiteiten Paramedici (ADAP) voor diëtisten. Het daadwerkelijk aantal punten dat wordt toegekend is afhankelijk van de hoeveelheid zelfstudie en de beoordeling van ADAP.

PROGRAMMA
Het programma is ontwikkeld in samenwerking met Diëtisten Psychiatrie Nederland (DPN).

9:00 | Ontvangst en registratie

9.30 | Opening door de dagvoorzitter | Jeroen Deenik, Onderzoeker en Assistant Professor Leefstijlpsychiatrie, GGz Centraal

09:35 – 10:30 | Verslaving bij psychiatrische aandoening: Dubbele diagnose | Arjen Neven, psychiater ParnassiaGroep
In dit onderdeel krijg je inzicht in de epidemiologie van verslaving in Nederland, met specifieke aandacht voor de prevalentie binnen de psychiatrie. De wisselwerking tussen psychiatrische aandoeningen en verslavingen wordt verdiept, evenals de impact van verslaving op het brein. Daarnaast komen de onderliggende neurobiologische en psychologische mechanismen van verslaving aan bod.

11:00 – 12.15 | Handvatten voor de behandeling van cliënten met een dubbele diagnose | Ester Teunen,
Coördinerend Preventiedeskundige Brijder Preventie Noord-Holland en Judith Visser, onderzoeker Tilburg University
Hoe herken je verslaving in de praktijk als diëtist? Wanneer moet je doorverwijzen, en hoe werk je samen met andere zorgprofessionals (zoals psychiaters, psychologen en artsen)? Waar vind je actuele informatie en richtlijnen?

13:15 – 14:15 | Fysiologische gevolgen van verslavingen | Maartje Arts, AIOS verslavingsgeneeskunde, IrisZorg
In dit onderdeel krijg je inzicht in de fysiologische en metabole gevolgen van middelengebruik op het lichaam en het voedingspatroon. De effecten van onder andere alcohol, roken en drugs zoals cocaïne en XTC op de voedingsinname en het metabolisme worden besproken. Er is aandacht voor veranderingen in eetgedrag en voedingsstatus, evenals voor risico’s zoals ondervoeding en overgewicht. Daarbij wordt ingegaan op het herkennen van oorzaken en het toepassen van passende interventies binnen de behandeling. Hoe tackle je dat als diëtist?

14:15 – 15:00 | Psychofarmaca: Wat is de impact op het lichaam en voedingsgewoonten? prof. dr. Renger Witkamp, farmacoloog en voedingskundige, Wageningen University & Research
Overzicht van veelvoorkomende psychofarmaca, hun fysiologische effecten, en de gevolgen voor het metabolisme, voedingsinname, en lichaamsgewicht. Speciale aandacht voor o.a. over- en ondergewicht, hyperactiviteit versus hypoactiviteit en de rol van medicatie op de eetlust/smaakbeleving.

15.30 – 16.30 | Leefstijlpsychiatrie – De brug tussen voeding, verslaving en geestelijke gezondheid | Jeroen Deenik, Onderzoeker en Assistant Professor Leefstijlpsychiatrie, GGz Centraal
In lijn met onder andere de versteviging van leefstijlgeneeskunde waarin de nadruk ligt op lichamelijke ziekten, neemt ook de aandacht voor de rol van leefstijl voor onze psychische gezondheid toe. Het verbeteren van leefstijlfactoren bij mensen met psychische klachten kan het herstel bespoedigen en verergering van klachten en terugval voorkomen. Wat is leefstijlpsychiatrie en hoe is dit concept verbonden met verslaving en voeding? Welke programma’s zijn er in de eerste en tweede lijn en hoe kunnen diëtisten deze integreren in hun werk?

INFORMATIE
Vragen? Neem contact op via: [email protected]